लुम्बिनी ।
रुपन्देहीको लुम्बिनीसँग जोडिएको ककरहवा सीमा नाकामा भारतीय सुरक्षाकर्मीले चेकजाँचका नाममा अनावश्यक दुःख दिने गरेको भन्दै स्थानीय व्यवसायी, पर्यटन व्यवसायी तथा यात्रुहरूले गुनासो गरेका छन्। सीमा क्षेत्रमा बढाइएको कडाइले नेपाली नागरिकको आवागमन तथा सीमावर्ती बजारको व्यापारसमेत प्रभावित भएको उनीहरूको भनाइ छ।
नेपाल–भारत सीमा नाकाअन्तर्गत सुनौली, वीरगञ्ज तथा नेपालगञ्ज क्षेत्रमा नागरिकता वा परिचयपत्रका आधारमा आवागमन तुलनात्मक रूपमा सहज रहेको भए पनि ककरहवा नाकामा भने सुरक्षाकर्मीको व्यवहारका कारण यात्रुहरूले मनोवैज्ञानिक दबाब महसुस गर्नुपरेको स्थानीयको गुनासो छ।
भगवान् गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी भ्रमणमा आउने पर्यटकलाई समेत अनावश्यक रूपमा रोक्ने र लामो समयसम्म चेकजाँच गर्ने गरिएको भारतीय तथा नेपाली टुर एन्ड ट्राभल्स व्यवसायीहरूले बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार यूपी ५३ सीटी ८७२९ नम्बरको टेम्पो ट्राभलरलाई करिब दुई घण्टासम्म चेकजाँच गरिएको थियो। यसले पर्यटकलाई असहज बनाउनुका साथै पर्यटन व्यवसायमा समेत नकारात्मक असर पार्ने उनीहरूको भनाइ छ।
त्यस्तै, दैनिक रूपमा आवतजावत गर्ने मोटरसाइकल, साना टेम्पो, कार तथा जिपलाई सीमा सुरक्षा बलले चेकजाँच र फोटो खिच्ने नाममा अनावश्यक दुःख दिने तथा अपराधीलाई जस्तो व्यवहार गर्ने गरेको आरोप लगाइएको छ। यस विषयमा ककरहवा बजार मण्डल तथा नेपाली सुरक्षा निकायलाई समेत जानकारी गराइएको बताइएको छ।
सीमापारि भारतीय सीमा सुरक्षा बलबाट हुने चेकजाँचबाहेक लोटन थानाका प्रहरी अधिकारीहरूले समेत सर्वसाधारणलाई रोक्ने, लत्ताकपडा तथा जुत्ता–चप्पल लगाएका व्यक्तिमाथि निगरानी गर्ने र औषधोपचारका लागि आवतजावत गर्ने नागरिकलाई समेत सास्ती दिने गरेको गुनासो आएको छ। यद्यपि, यी आरोपहरूको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।
लुम्बिनी र कपिलवस्तु भ्रमणका लागि आउने पर्यटकलाई लक्षित गरी अनावश्यक अवरोध सिर्जना हुँदा यस क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनमा असर पर्न सक्ने पर्यटन क्षेत्रका जानकारहरूले बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार सीमा सुरक्षाका नाममा गरिने जाँच व्यवस्थित, मर्यादित र यात्रुमैत्री हुन आवश्यक छ।
यसैबीच, भारतको सिद्धार्थनगर जिल्लाका प्रहरी प्रमुख एसपी तथा आईपीएस डा. अभिषेक महाजनसँग सम्पर्क गरी सीमा क्षेत्रमा भइरहेको चेकजाँचबारे जानकारी माग्दा उनले प्रोटोकलअनुसार सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको बताएका छन्।
तर, ककरहवा नाकामा भइरहेको भनिएको व्यवहारबारे सोध्दा उनले यसबारे आफूलाई जानकारी नभएको जनाउँदै कसले र कहाँ त्यस्तो गरेको हो भन्ने प्रश्न गरेको विवरण प्राप्त भएको छ। यस विषयमा उनको विस्तृत आधिकारिक प्रतिक्रिया भने प्राप्त हुन बाँकी छ।
सीमा क्षेत्रमा सुरक्षा व्यवस्था कायम गर्नु सम्बन्धित निकायको जिम्मेवारी भए पनि त्यसका नाममा सर्वसाधारण, बिरामी, पर्यटक तथा व्यवसायीले अनावश्यक सास्ती भोग्नुपर्ने अवस्था आउन नहुने स्थानीयको माग छ।
ककरहवा नाकामा भइरहेको भनिएको चेकजाँच र सुरक्षाकर्मीको व्यवहारबारे सम्बन्धित भारतीय सुरक्षा निकायले स्पष्ट पार्दै नागरिकको सहज आवागमन तथा लुम्बिनी क्षेत्रको पर्यटन प्रवर्द्धनमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
ककरहवा नाकामा भारतीय सुरक्षाकर्मीको कडाइले आवागमन प्रभावित, पर्यटन व्यवसायी असन्तुष्ट

